Gelişmenin Özeti

# Ticaret finansmanında küresel risk haritası değişiyor Akreditiften ihracat kredisine uzanan ticaret finansmanı mekanizması küresel ekonominin kritik altyapılarından biri. Ancak 2,5 trilyon dolarlık finansman açığı, tarife savaşları ve dalgalı piyasalar, özellikle Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerin ihracat kapasitesini tehdit ediyor.

19 Eylül 2026 00:00 Whatsapp Telegram Linkedin Email 'yı haber kaynağınız olarak eklemek için tıklayın! Yönetim Danışmanı BARIŞ SAZAK Ticaretin finansmanı, yatı­rımın finansmanının ya­nında nedense gündem­de daha az yer kaplasa da günlük rutinlerimizi derinden etkileye­bilecek bir mali boyut.

Az konu­şulsa da küresel ekonominin vaz­geçilmez altyapılarından biri. Bir ihracatçının malı sevk ettiği an ile ithalatçının ödemeyi yaptığı an arasında haftalar, bazen ay­lar süren bir boşluk doğabilmek­te.

Sıklıkla kullanılan akreditif, teminat mektubu, ithalat-ihra­cat kredisi ve tedarik zinciri fi­nansmanı gibi enstrümanlar bu boşluğu doldurmakta. Milletle­rarası Ticaret Odası’nın (ICC) küresel bankalardan derlediği ve yüzü aşkın ülkeyi kapsayan ve­ri setine göre, bu enstrümanlar yıllık 2 trilyon dolarlık bir ticari akışı temsil ediyor.

Ancak toplam küresel ticaret finansmanı piya­sasının büyüklüğünün küresel GSYİH’nin yaklaşık yüzde 6'sı­na tekabül ettiği öngörülmekte. 2008 krizinde küresel ticaretteki düşüşün yüzde 20'si doğrudan ti­caret finansmanındaki yetersiz­liklerden lanmıştı.

Salgın döneminde de benzer bir eğilim gözlendi. Asya-Pasifik bölgesi yıllık or­talama 1,1 trilyon dolarlık kulla­nımla (kendi ticaretinin yüzde 1,4'ü) ticaret finansmanında açık ara lider.

Avrupa 354 milyar do­larla ikinci sırada kalırken, Af­rika'nın payı yalnızca 56 milyar dolarda kalmış. Kullanılan ens­trümanın niteliği de bölgeden bölgeye değişmekte.

Bu farklılık­lar, bölgesel risk haritası şeklin­de de okunabilir. Orta ve Güney Amerika'da ihracat kredileri top­lam kullanımın yüzde 55’ini oluş­tururken, Asya-Pasifik'te bu oran yüzde 45’e, Avrupa'da ise yüzde 28’e gerilemekte.

Buna karşılık Avrupa, performans garantileri gibi daha karmaşık ve genellikle daha güvenli sayılan enstrüman­larda açık ara önde.

Piyasaya Etkileri

• Kur oynaklığı ithalatçı ve ihracatçı şirketlerin fiyatlamalarında düzeltmelere neden olabilir.
• Hisse senetlerinde seçici alımlar öne çıkabilir; bilanço ve sektör haber akışı takip edilmeli.

Arka Plan

İlgili açıklamalar ve veriler, içinde bulunulan dönem bağlamında piyasa fiyatlamalarına yön veriyor.

Uzman Notu

BIST 100 için güncel seviye 13284.4200 (%1.23). ▲ Teknik/temel dinamikler takip edilirken, kademeli strateji ve zararı durdur seviyeleri ön planda tutulmalı.