Gelişmenin Özeti

Ekonomi İhracat Yüksek teknoloji ve katma değerle küresel rekabete güç katacak İhracat odaklı büyümenin önemli yapı taşlarından serbest bölgeler yalnızca üretim ve ticaret hacmiyle değil, yüksek teknoloji ve katma değerli ihracattaki yükselişiyle de öne çıkıyor. 2026'nın ilk yarısında artan dış ticaret fazlası ve teknoloji yoğun ürün ihracatındaki yükseliş serbest bölgelerin küresel rekabette Türkiye'nin stratejik üretim üsleri konumunu pekiştiriyor.

22 Temmuz 2026 00:00 Whatsapp Telegram Linkedin Email 'yı haber kaynağınız olarak eklemek için tıklayın! Hüseyin VATANSEVER Türkiye’de “Serbest Bölge­ler Kanunu”nun 1985 yı­lında yürürlüğe girmesi ile ülke ekonomisinde yeni bir dö­nem başladı.

Serbest bölge mode­linin 1987 yılında Mersin Serbest Bölgesi’nin açılışıyla ilk kez haya­ta geçmesi, eş zamanlı olarak ülke ihracatında gelişim kaydedilmesi­ne katkı sağladı. O yıllarda serbest piyasa ekonomisine yeni geçiş ya­pan Türkiye için bu model, ihraca­ta dayalı yatırım ve üretimi teşvik etmek, doğrudan yabancı yatırım­ları ve teknoloji girişini hızlan­dırmak, işletmeleri ihracata yön­lendirmek ve uluslararası ticareti geliştirmek temelinde ekonomik büyümeyi amaçlıyordu.

Geride kalan yaklaşık 40 yıllık bu model ile birlikte günümüzde 19 serbest bölge faaliyet gösteriyor. Avrupa Birliği’ne tam üyeli­ğin gerçekleşeceği tarihe kadar serbest bölgeler, gümrük rejim­leri açısından Türkiye Gümrük Bölgesi dışında, menşe hüküm­lerinin uygulanması bakımın­dan ise Türkiye Gümrük Bölgesi içinde sayılıyor.

Bu durumun so­nucu olarak Türkiye'den serbest bölgelere sevk edilen mallar ih­racat rejimine, serbest bölgeler­den Türkiye'ye sevk edilen mal­lar ise serbest dolaşıma giriş reji­mine tabi oluyor. Böylece serbest bölge kullanıcıları yurtdışından gümrük vergisiz, Türkiye’den ise KDV’siz mal ve hizmet satın ala­biliyor.

Nihayetinde serbest böl­gelerde yurt içinden bölgelere, bölgelerden yurt içine, yurt dı­şından bölgelere ve bölgelerden yurt dışına olmak üzere dört yön­lü ticaret söz konusu oluyor.

Piyasaya Etkileri

• Kur oynaklığı ithalatçı ve ihracatçı şirketlerin fiyatlamalarında düzeltmelere neden olabilir.

Arka Plan

İlgili açıklamalar ve veriler, içinde bulunulan dönem bağlamında piyasa fiyatlamalarına yön veriyor.

Uzman Notu

Brent Petrol için güncel seviye 91.5600 (%0.60). ▲ Teknik/temel dinamikler takip edilirken, kademeli strateji ve zararı durdur seviyeleri ön planda tutulmalı.