Gelişmenin Özeti

# Yapay zekâ, gezegenin suyunu istiyor Yapay zekâ (YZ) genellikle da­ha refah ve verimli bir gele­ceğin habercisi olarak gösterilir. Ancak bu devrimi yönlendiren makineler, veri veya elektrikten çok daha eski ve çok daha tartış­malı bir kaynağa; yani suya bağlı.

Heinrich Böll Vakfı’nın yakın ta­rihli Su Atlası’nın da ortaya koy­duğu üzere yapay zekânın hızlı büyümesi, kuraklıkla mücadele eden Şili’den Güney Afrika’ya ka­dar genelinde yerel su re­zervlerini tüketiyor. 11 Temmuz 2026 00:00 11 Temmuz 2026 00:13 Whatsapp Telegram Linkedin Email 'yı haber kaynağınız olarak eklemek için tıklayın!

Gümüş ve soya yerine, artık dijital ekono­miyi ayakta tutan soğutma suyu sömürüsüne maruz kalan ­nın öteki çocuklarından söz ede­ceğiz. Küresel Kuzey artık elmas, altın, gümüş, palm yağı veya pan­car şekeri sömürüsü yerine so­ğutma suyu sömürüsü için düğ­meye basmış gözüküyor.

Yapay zekânın enerji kullanı­mı tartışması büyük dil modelle­rini eğitmek ve işletmek için ge­reken güce odaklanıyor fakat veri merkezlerini soğutmak için gere­ken büyük miktarda su ve enerji üretimi ile donanım üretiminde kullanılan su miktarı maalesef ki göz ardı ediliyor. ChatGPT bunun en iyi örneği.

GPT-3 eğitimi sadece soğutma için yaklaşık 700 bin litre su gerektiriyordu. Greenpeace'in bir çalışması, veri merkezlerinin 2030 yılına kadar yıllık 664 milyar litre su tüketeceğini tahmin ediyor; oysa 2024’te bu rakam 239 milyar litre seviyesinde.

Faydası Küresel Kuzey’e ceremesi Küresel Güney'e YZ’nin faydaları Küresel Ku­zey’de yoğunlaşmış ancak çev­resel maliyetleri giderek Küre­sel Güney'e kayıyor. 2023 yılın­da, Küresel Güney; son 70 yılın en kötü kuraklığını yaşarken, Google veri merkezi önerisi üzerine Uru­guay’da kitlesel protestolar pat­lak vermişti.

Rezervuarlar kuru­duktan sonra, yetkililer “Río de la Plata” haliçinden kamu sistemle­rine tuzlu su pompalamaya başla­dı; Google’a kalan tatlı su rezerv­lerini kullanma izni verdi. Benzer bir çatışma, Latin Amerika’nın kuraklığa en yatkın ülkelerinden biri olan Şili’de de yaşandı.

Piyasaya Etkileri

• Merkez bankası adımları kısa vadede oynaklığı artırabilir; yön rehberi veri akışı olacaktır.
• Kur oynaklığı ithalatçı ve ihracatçı şirketlerin fiyatlamalarında düzeltmelere neden olabilir.

Arka Plan

İlgili açıklamalar ve veriler, içinde bulunulan dönem bağlamında piyasa fiyatlamalarına yön veriyor.

Uzman Notu

Brent Petrol için güncel seviye 76.0000 (%-0.01). ▼ Teknik/temel dinamikler takip edilirken, kademeli strateji ve zararı durdur seviyeleri ön planda tutulmalı.