Gelişmenin Özeti

Ekonomi Yapay zekâ çiplerinde yeni risk: Üretimi hızla artan kimyasallar doğada kaybolmuyor Yapay zekâ yatırımlarının hızlanması, çip üretimi ve veri merkezi soğutmasında kullanılan PFAS kimyasallarına talebi büyütüyor. Yeni araştırmaya göre büyük üreticilerin çoğu kapasite artırırken çevre ve milyarlarca euroluk dava riski de büyüyor.

Murat Ali Oral 14 Eylül 2026 13:12 14 Eylül 2026 13:17 Whatsapp Telegram Linkedin Email 'yı haber kaynağınız olarak eklemek için tıklayın! Yapay zekâ için kurulan yeni veri merkezleri ve geliştirilen daha güçlü çipler, teknoloji sektörünün görünmeyen bir girdisini öne çıkarıyor.

PFAS adı verilen kalıcı kimyasalların üretimi, artan talebe paralel olarak yeniden hız kazanıyor. Sorun ise bu maddelerin yalnızca teknoloji üretiminde sağladığı avantajlarla sınırlı değil.

Karbon ve flor atomları arasındaki son derece güçlü bağ nedeniyle PFAS kimyasalları doğada kolay parçalanmıyor; suya ve toprağa karıştıklarında çok uzun süre çevrede kalabiliyor. En büyük üreticilerin çoğu kapasite artırıyor İsveç merkezli kimyasal güvenlik kuruluşu ChemSec'in güncel araştırması, dünyanın en büyük PFAS üreticilerinin büyük bölümünün kapasite artırmaya hazırlandığını ortaya koydu.

Yeni yatırımlar Avrupa, Asya ve Kuzey Amerika'daki üretim tesislerine yayılıyor. Bu büyümenin arkasındaki üç önemli talep alanından biri yapay zekâ ve veri merkezi altyapısı.

Diğer iki büyük alan ise yarı iletken üretimi ile elektrikli araçlardan telefonlara kadar kullanılan lityum iyon bataryalar. Japonya merkezli Daikin'in yarı iletken talebine yanıt vermek için floropolimer kapasitesini önemli ölçüde artırmaya hazırlanması, bu eğilimin örneklerinden biri.

ABD merkezli Chemours ve Fransa merkezli Arkema da veri merkezi soğutması ve yeni nesil teknoloji uygulamalarıyla bağlantılı üretim yatırımlarını büyüten şirketler arasında bulunuyor. Çip üretiminde yüzlerce işlemde kullanılıyor PFAS kimyasallarının yapay zekâ ile bağlantısının en önemli noktası çip fabrikaları.

Bu maddelerin ısıya, suya ve aşındırıcı kimyasallara karşı yüksek dayanıklılığı, son derece hassas yarı iletken üretim süreçlerinde kullanılmalarını sağlıyor.

Piyasaya Etkileri

• Merkez bankası adımları kısa vadede oynaklığı artırabilir; yön rehberi veri akışı olacaktır.
• Kur oynaklığı ithalatçı ve ihracatçı şirketlerin fiyatlamalarında düzeltmelere neden olabilir.

Arka Plan

İlgili açıklamalar ve veriler, içinde bulunulan dönem bağlamında piyasa fiyatlamalarına yön veriyor.

Uzman Notu

BIST 100 için güncel seviye 14257.3100 (%-1.45). ▼ Teknik/temel dinamikler takip edilirken, kademeli strateji ve zararı durdur seviyeleri ön planda tutulmalı.