Gelişmenin Özeti

# Yapay zekâ çağının yeni maliyet kalemi: Token Yapay zekâ, şirketlerin teknoloji bütçelerinde yeni bir dönemi başlattı. Sabit lisans bedellerinin yerini, kullanıldıkça büyüyen token faturaları alıyor.

Üstelik token fiyatları düşmesine rağmen kullanım hızla arttığı için toplam maliyet gerilemiyor. Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerde ise bu yeni maliyet denklemine döviz riski ve yüksek fırsat maliyeti de ekleniyor.

26 Eylül 2026 00:00 Whatsapp Telegram Linkedin Email 'yı haber kaynağınız olarak eklemek için tıklayın! Yönetim Danışmanı BARIŞ SAZAK Yapay zekâ devriminin başta enerji olmak üzere çipler ve nadir element­lere uzanan kapsamlı bir fiziki faturası var.

Ancak bunlar daha çok bu teknolojinin gelişimini ve küresel rekabetin yönünü belir­leyen kurum ve ülkeleri ilgilen­diriyor. İşin bir de kullanıcılar açısından ortaya çıkan yeni bir maliyet kalemi var.

Küreselleşmeyle birlikte hız­lanan dijitalleşme dalgası, son 30 yılda şirketlere yazılımı bü­yük ölçüde sabit lisans bedelle­ri üzerinden satın alma alışkan­lığı kazandırdı. Yapay zekâ ise bu mantığı kökten değiştiriyor.

Her komut, her yanıt, her arama adımı ve her etken (agent) işle­mi “token” adı verilen birimler üzerinden ölçülüyor ve fatura­landırılıyor. Başka bir ifadeyle, elektrik veya su gibi kullandık­ça ödeme yapılan ve tüketimin bir sayaç üzerinden takip edildi­ği bir modele geçiliyor.

Sabit lisans bütçesinden de­ğişken tüketim faturasına ge­çiş, yönetim kurullarının finans ve BT birimlerinden yapay zekâ harcamalarını daha öngörülebi­lir hale getirmelerini istemesi­ne yol açıyor. Ne var ki sorun yal­nızca teknolojiyle çözülebilecek bir mesele değil.

Zira söz konu­su “sayaç”, şirketlerin çoğunda hâlâ yeterince görünür değil. Bu görünmezlik, konuyu yalnızca BT’nin değil; finans, insan kay­nakları, pazarlama, satış ve diğer tüm iş birimlerinin de doğrudan gündemine taşıyor.

Maliyetler sektörlere göre farklılık göstermekte. Teknolo­ji danışmanlığı şirketi Accentu­re’ın araştırmasına göre, küresel bir teknoloji şirketinin yıllık “to­ken” harcaması 20 milyon doları aşarken, finans ve sigortacılık gibi işlem yoğun sektörlerde faa­liyet gösteren şirketlerin ise po­liçe değerlendirme, hasar ana­lizi ve müşteri hizmetleri gibi operasyonlarda çalıştırılan ya­pay zekâ modelleri için yıllık 150 milyon dolara kadar bütçe ayır­dığı belirtiliyor.

Piyasaya Etkileri

• Enflasyon beklentilerindeki güncellemeler reel getiriler ve risk iştahı üzerinde belirleyici olabilir.
• Kur oynaklığı ithalatçı ve ihracatçı şirketlerin fiyatlamalarında düzeltmelere neden olabilir.

Arka Plan

İlgili açıklamalar ve veriler, içinde bulunulan dönem bağlamında piyasa fiyatlamalarına yön veriyor.

Uzman Notu

BITCOIN için güncel seviye 4105902.6372 (%-0.17). ▼ Teknik/temel dinamikler takip edilirken, kademeli strateji ve zararı durdur seviyeleri ön planda tutulmalı.