Gelişmenin Özeti

Haberler K-tipi bir ekonomimiz var. Peki bu ne anlama geliyor?

YAYIN TARİHİ, 19 Mart 2026 18:02 Servet Yıldırım PAYLAŞ Bir iş adamımızdan duymuştum. "Bu ülkede kişi başına gelirin 60 bin dolar civarında olduğu Belçika'daki refah düzeyini yaşayan birkaç milyon kişi vardır.

Ama aynı zamanda kişi başına gelirin 1600 dolar civarında olduğu Pakistan'daki sıkıntıları yaşayan milyonlarca kişi de var. Tek bir ekonomiden bahsetmek doğru olmaz," demişti.

K-şeklinde ekonomi (K-shaped economy) kavramını duydunuz mu? Ekonomik kriz veya dalgalanma dönemlerinde toplumun farklı kesimlerinin farklı yönde etkilenmelerini ifade eden bir kavram.

Bizim özellikle son yıllardaki durumumuzu açıklıyor. Bu modelde, yüksek gelirli ve varlık sahibi olanlar gelirlerini ve refahlarını krizlerde artırarak yukarı doğru ilerlerken, düşük gelirliler artan maliyetler ve sınırlı gelir artışı nedeniyle daha da zor duruma düşüp ve aşağı yönlü hareket ederler.

İşte “K” harfi bu ayrışmayı simgeliyor. Yanı K'nın üst kolu kazananları, alt kolu ise kaybedenleri temsil ediyor.

K-shaped ekonomi kavramı, 2020 yılında COVID pandemisi sırasında ortaya atıldı. Pandemide teknoloji ve finans gibi bazı sektörler hızla büyürken; hizmet, turizm ve düşük gelirli çalışanların ciddi kayıplar yaşadığı durumda bu ayrışmayı anlatmak için kullanıldı.

Meramını iyi anlatan bir kavram olduğu için ekonomistler tarafında kabul gördü ve yaygınlaştı. Kartlı harcamalar şubatta yüzde 47 arttıHaberler Bu kavram aslında Türkiye ekonomisinin 2021 sonrası durumunu anlatmak için de kullanılabilir.

Son yıllardaki enflasyon, kur dalgalanmaları ve enerji fiyatları üzerinden bizde de K-şekilli bir ekonomi tablosu ortaya çıkıyor. Enflasyon sabit gelirler üzerinde dolaylı bir vergi etkisi yaratırken, yüksek gelirliler artan faiz gelirlerinin ve kur korumalı mevduat gibi uygulamalarında de etkisiyle servetlerini arttırabildiler.

K’nın yukarı kolunda, yani kazananlar listesinde yüksek gelir grubuna ait bireyler ve bazı şirketler yer aldı. Bunlar döviz, altın, gayrimenkul gibi varlıklara sahip oldukları için enflasyondan korunabildiler.

Sadece düşük faizli kredilerden değil aynı zamanda o dönemde oluşan kur artışından ihracat yoluyla fayda sağlayan firmalar da gelirlerini artırabildiler. Enerji ve diğer girdi maliyet artışlarını fiyatlarına yansıtabilme gücü olanlar da bu grupta yer aldı.

Piyasaya Etkileri

• Merkez bankası adımları kısa vadede oynaklığı artırabilir; yön rehberi veri akışı olacaktır.
• Enflasyon beklentilerindeki güncellemeler reel getiriler ve risk iştahı üzerinde belirleyici olabilir.
• Kur oynaklığı ithalatçı ve ihracatçı şirketlerin fiyatlamalarında düzeltmelere neden olabilir.

Arka Plan

İlgili açıklamalar ve veriler, içinde bulunulan dönem bağlamında piyasa fiyatlamalarına yön veriyor.

Uzman Notu

Kısa vadeli haber akışına aşırı tepki vermek yerine, trend ve risk yönetimine odaklanmak faydalı olacaktır.