Gelişmenin Özeti

# Jeoekonomi çağında kalkınma: Türkiye’nin çok yönlü denge arayışı Jeopolitik rekabet, küresel ekonomide ticaretten finansmana, teknolojiden enerjiye kadar tüm dengeleri değiştiriyor. Türkiye, farklı alanlarda farklı ortaklarla ilişkilerini geliştirerek bu dönüşüm içinde kendine alan açmaya çalışıyor.

UNCTAD da bu yıl Türkiye’ye ayrı bir önem atfetmiş. Ancak bu çok yönlü denge politikası, yerli üretim ve teknoloji kapasitesini güçlendirdiği ölçüde kalkınma stratejisine dönüşebilir.

17 Ekim 2026 00:00 Whatsapp Telegram Linkedin Email 'yı haber kaynağınız olarak eklemek için tıklayın! Yönetim Danışmanı BARIŞ SAZAK Birleşmiş Milletler Tica­ret ve Kalkınma Konfe­ransı (UNCTAD), Ticaret ve Kalkınma Raporu’nun bu yıl­ki sayısını “Kalkınmanın Jeoe­konomisi” başlığıyla yayımladı.

Bu mecrada kaleme almama se­bep olan kısmıysa yükselen eko­nomiler alt başlığında Türkiye’ye ayrılan özel bölümdü. Rapor her ne kadar Hürmüz Boğazı’ndaki aksaklıkların petrol varil fiyatla­rını 100 dolar civarına taşıdığını ve enflasyonist baskıların yeni­den arttığını belirtse de küresel ticaret geçen yıl 35 trilyon dolar­la rekor kırarken bu yıl da yüzde 4 büyüdü.

Ancak bu dayanıklılık, kanımca, giderek derinleşen bir ayrışmayı gizlemekte. Küresel büyüme yüzde 2,6’ya gerilerken, hızlı büyüyen birkaç Asya ekono­misi dışında gelişmekte olan ül­keler, gelişmiş ekonomilerle ara­larındaki gelir ve kalkınma farkı­nı kapatmakta zorlanıyorlar.

Sanayileşme, mal ticareti ve küresel değer zincirlerine enteg­rasyon, uzun yıllar boyunca ge­lişmekte olan ülkelerin sınıf at­lamak için hizalandığı ana tema­lar oldu. Ancak UNCTAD’a göre bu kalkınma merdiveninin ba­samakları artık eskisi kadar sağ­lam değil.

Katma değer üretimi artık yarı iletkenler, yapay zekâ ve temiz teknolojiler gibi başlan­gıç maliyetlerinin çok yüksek ol­duğu stratejik sektörlerde yoğun­laşıyor. Bu alanlardaki yeni ya­tırımların yaklaşık yüzde 70’ini gelişmiş ekonomiler çekiyor.

Ge­lişmekte olan ülkeler ise kritik mineraller alanında öne çıkma­larına rağmen, bu ları iş­leyerek daha yüksek katma değer yaratmakta zorlanıyorlar.

Piyasaya Etkileri

• Enflasyon beklentilerindeki güncellemeler reel getiriler ve risk iştahı üzerinde belirleyici olabilir.
• Enerji maliyetlerindeki hareketler hem kur hem de enflasyon tarafına yansıyabilir.
• Kur oynaklığı ithalatçı ve ihracatçı şirketlerin fiyatlamalarında düzeltmelere neden olabilir.

Arka Plan

İlgili açıklamalar ve veriler, içinde bulunulan dönem bağlamında piyasa fiyatlamalarına yön veriyor.

Uzman Notu

BIST 100 için güncel seviye 11721.7200 (%-2.89). ▼ Teknik/temel dinamikler takip edilirken, kademeli strateji ve zararı durdur seviyeleri ön planda tutulmalı.